Wil jij ons initiatief steunen? Help mee en doneer hier!

Plan voor het onplanbare

Het plan voor het onplanbare.
Een plan voor jouw droombevalling.
En een plan voor als het anders loopt.

Jouw plan

“Ik voelde me overvallen. Ik begrijp niet goed wat er is gebeurd en waarom. Ik had het gevoel dat ik geen keuze had.” Dit horen wij van veel vrouwen terug. De regie houden is belangrijk voor een positieve ervaring. Een plan helpt je die regie te behouden. Denk er van tevoren dus goed over na, tijdens de bevalling is dit vaak moeilijk.

Jouw team

Bevallen is een krachtig en tegelijk ook kwetsbaar moment, daarom is het belangrijk dat je je gezien, gehoord en gesteund voelt door de mensen om je heen. Door je plan al vroeg in de zwangerschap met je zorgverlener te delen, weet die wat jij nodig hebt en merk je of het klikt. Past jouw zorgverlener bij hoe jij wilt bevallen?

Jouw keuzes

Jij bepaalt wat er met jouw lichaam gebeurt. Je hebt recht op duidelijke en begrijpelijke informatie, zodat je zelf keuzes kunt maken. Je mag vragen stellen, bedenktijd nemen en ook “nee” zeggen. Deze rechten zijn vastgelegd in de Wet op de geneeskundige behandelings-overeenkomst (WGBO).

Wat is de Bevalplanner?

De Bevalplanner is een invulbaar pdf-formulier dat je per e-mail van ons ontvangt, samen met een duidelijke invulinstructie. Je kunt het formulier bespreken met je zorgverlener, zodat je over verschillende onderwerpen goede voorlichting krijgt en samen afspraken maakt. Als je een (beval)partner hebt, kun je die betrekken bij je plan, zodat die weet hoe jij gesteund wil worden, wat jij belangrijk vindt en welke keuzes jij maakt.

Wanneer start ik met het maken van een bevalplan?

Wij raden je aan om zo vroeg mogelijk te beginnen met het maken van een bevalplan. Er zijn veel onderwerpen om te bespreken, vooral ook wat je wilt als je bevalling anders loopt dan gehoopt of verwacht. Ga zeker voor week twintig al met je zorgverlener in gesprek over je wensen. Maar voel je niet bezwaard dit al veel eerder te doen. Door op tijd het gesprek aan te gaan ontdek je of jouw zorgverlener bij je past, is er een klik? Zo niet dan heb je nog tijd en ruimte om een andere verloskundige te zoeken. Als je plan klaar is, kun je het loslaten en met rust en vertrouwen richten op je droombevalling en de voorbereidingen daarop.

Is de Bevalplanner gratis?

Ja, de Bevalplanner is gratis en zonder reclame. Het enige wat we van je vragen is je e-mailadres, zodat we je kunnen uitnodigen om je ervaringen te delen via bijvoorbeeld vragenlijsten en groepsgesprekken. Met die input kunnen wij de belangen van zwangere vrouwen als cliëntenorganisatie beter behartigen en de Bevalplanner blijven verbeteren.

Van wie is de Bevalplanner?

De Bevalplanner is van Het Buikencollectief. Wij zijn door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport erkend als cliëntenorganisatie voor zwangere vrouwen en ouders van jonge kinderen. We zijn een goed doel met een ANBI-status en zijn afhankelijk van subsidies en donaties om ons werk te kunnen doen.

Je kunt hier meer lezen over wat Het Buikencollectief allemaal doet.

Bevalplanner 2.0?

Wij willen de Bevalplanner heel graag uitbreiden en doorontwikkelen. Het is onze ambitie om betrouwbare voorlichting te ontwikkelen samen met zorgverleners. Voorlichting die echt goed aansluit op de informatiebehoefte die zwangere vrouwen hebben. Daarnaast zijn we van plan om onze online zwangerschapscursus volledig te vernieuwen. Daar gaan we in 2026 mee starten!

Cliënten perspectief

Waarom is de Bevalplanner anders dan andere bevalplan-formulieren die in omloop zijn? Wij benaderen de bevalling vanuit onze expertise: het cliëntenperspectief! Daarom spreken we niet over beval-wensen maar over een beval-plan!

Daarom vragen we je niet flexibel te zijn maar uit te zoeken welke keuzes je hebt, wat je belangrijk vindt, wat je wel en niet wil en welke afspraken je wil maken over jouw zorg! Het is jouw plan!

Het gaat over jouw lichaam. Jouw keuzes. Jouw bevalling. Een ervaring die je voor de rest van je leven bij blijft.

Waarom de Bevalplanner?

Rond een bevalling kan de zorg beter. Ongeveer 1 op de 3 vrouwen heeft een negatieve ervaring met de zorg, blijkt uit Nederlands onderzoek onder ruim 12.000 vrouwen (Van der Pijl, 2022). Vaak gaat het om te weinig keuze, te weinig uitleg of te weinig steun.

Soms wordt gezegd dat dit komt doordat vrouwen te veel verwachten. Of omdat je een bevalling niet kunt plannen. Daar zijn wij het niet mee eens. Goede uitleg en voorbereiding zijn geen extra’s, maar horen bij goede zorg. Zorgverleners hebben de taak om vrouwen hier op tijd en duidelijk over te informeren.

Daarom is de Bevalplanner gemaakt. De Bevalplanner helpt je om je voor te bereiden op je bevalling, ook als het anders loopt dan je hoopt. Je kunt alvast nadenken over wat jij belangrijk vindt en wat je nodig hebt. Zo sta je sterker in gesprekken met je zorgverlener en weet je waar je voor kunt kiezen.

Is een bevalling niet te plannen?

Elk jaar bevallen in Nederland zo’n 160.000 tot 170.000 zwangere vrouwen. Er wordt goed bijgehouden hoe deze bevallingen verlopen. We weten daarom wat de belangrijkste redenen zijn om doorverwezen te worden en welke ingrepen vaak voorkomen. Hoe een bevalling kan lopen is dus niet zomaar iets onverwachts: veel situaties komen vaak voor en zijn bekend.

Daar kun je je dus op voorbereiden. Door een plan te make. Wat wil jij in welke situatie? Dit kan helpen om de regie te behouden tijdens de bevalling en vergroot zo de kans dat je met een positief gevoel terugkijkt, ook als de bevalling anders verloopt je het liefste wil.

Mag ik hoge verwachtingen hebben?

Ja, dat mag. Soms wordt gezegd dat je geen hoge verwachtingen mag hebben van de bevalling. Dat zou teleurstelling voorkomen. Maar onderzoek (Buyukcan-Tetik en anderen, 2024) laat zien dat dit niet klopt.

Niet je verwachtingen vooraf, maar wat je tijdens de bevalling ervaart, is het belangrijkst. Het maakt veel verschil:

  • hoe je wordt begeleid

  • of je je veilig voelt

  • of je angst of verlies van controle ervaart

Dit bepaalt vooral of je positief of negatief terugkijkt op de bevalling.

Een positieve verwachting kan helpen bij hoe je de bevalling beleeft. Dat lukt vooral als de zorg tijdens de bevalling goed aansluit bij wat jij nodig hebt. Daarom zijn goede uitleg, voorbereiding en fijne begeleiding zo belangrijk.

De Bevalplanner helpt je om hierover het gesprek te voeren met je zorgverlener.

Waar kan ik betrouwbare informatie vinden?

Dat is een goede vraag. Het antwoord is helaas niet eenvoudig. Er zijn meerdere websites met redelijk betrouwbare informatie denk aan: Thuisarts, De Verloskundige en De Gynaecoloog. Het probleem is dat deze informatie niet altijd aansluit op de behoefte die zwangere vrouwen hebben. En zorgverleners zijn het niet altijd met elkaar eens wat de beste zorg is of wanneer het nodig is om medisch in te grijpen. Daarom staat er niet overal dezelfde informatie. Bovendien is niet alle aangeboden zorg gebaseerd op wetenschappelijk bewijs. Daarom vinden wij het belangrijk dat zwangere vrouwen eerlijke, volledige en duidelijke informatie krijgen, zodat zij zelf kunnen beslissen wat ze willen doen.

Als je informatie zoekt over een bepaald onderwerp, kun je kijken of er een richtlijn is op de website van de Federatie Medisch Specialisten. In richtlijnen staat welke zorg wordt aangeboden in bepaalde situaties en waarom. Als er wetenschappelijk onderzoek is gedaan, wordt daar vaak naar verwezen en staat erbij hoe sterk het bewijs is. Deze teksten zijn niet altijd makkelijk te lezen. Je kunt je zorgverlener vragen om uitleg, of een AI-tool gebruiken om de tekst beter te begrijpen.

Er bestaan ook websites die dit al voor je gedaan hebben, een platform als vraag de vroedvrouw vat wetenschappelijk onderzoek samen in artikelen die beter leesbaar zijn en een onderwerp in zijn geheel behandelen. Met een lidmaatschap voor zwangeren kun je alle artikelen in zijn geheel lezen, maar alle samenvattingen zijn gratis te lezen voor iedereen.

Last but not least: vergeet jezelf niet als misschien wel de belangrijkste bron van informatie! Jij voelt je lichaam en je grenzen het beste aan. Jouw intuïtie doet ertoe bij het maken van keuzes over jouw zorg.

Hoe kan ik keuzes maken?

Door je goed te informeren. Om daarbij te helpen, kun je de SNAPT-methode gebruiken. Deze methode helpt je om de juiste vragen te stellen zodat je een keuze kunt maken die bij jou past.

De SNAPT-methode is ontwikkeld vanuit het perspectief van zwangeren en helpt je om beslissingen te nemen over controles, onderzoeken, behandelingen, doorverwijzingen of ingrepen.

Je kunt deze methode ook hier downloaden en uitprinten, zodat je deze vragenlijst altijd bij de hand hebt.

Mee gaan met de stroom

Veel vrouwen zijn dankbaar dat zij in Nederland zwanger zijn. Het is hier veilig en er is veel zorg goed geregeld. Vaak is er daarom ook
vertrouwen in zorgverleners en dat is heel begrijpelijk. Toch kan dat vertrouwen maken dat je meegaat in wat er wordt voorgesteld, zonder echt na te denken over je eigen keuzes, Je gaat mee met de stroom. Soms sluit je verwachting dan niet aan bij wat er gebeurt.

Wij horen als cliëntenorganisatie vaak van vrouwen die geen positieve ervaring hadden, die achterblijven met vragen als:
Welke keuzes had ik eigenlijk?
Waarom zijn dingen gegaan zoals ze zijn gegaan?

Daarom is beter om hier vooraf bij stil te staan. Dan weet je welke keuzes je hebt en wat voor jou belangrijk is. Dat kan helpen om later met een goed gevoel terug te kijken op je bevalling. Om je hierbij te helpen, kun je de SNAPT-methode gebruiken. Deze helpt je om goede vragen te stellen en keuzes te maken die bij jou passen.

Jouw lichaam.

Jouw keuzes.

Jouw plan.

Partners

De Bevalplanner is een initiatief van Het Buikencollectief
en ontwikkeld in samenwerking met en gesteund door: